تاثیر مداخله مبتنی بر نظریه انگیزش محافظت بر تبعیت دارویی در بیماران مبتلا به ایسکمی قلبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران.

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.

3 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران

4 دانشیار قلب و عروق، عضو اکوکاردیوگرافی، مرکز تحقیقات قلب و عروق ، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران.

5 مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی در ارتقا سلامت، پژوهشکده سلامت هرمزگان، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، هرمزگان

چکیده

مقدمه و هدف: بیماران مبتلا به ایسکمی قلبی به دلیل شرایط جسمانی آسیب‌پذیر و درگیری زیاد با روند درمانی مربوط به بیماری، به تدریج دچار کاهش در پیگیری درمان می‌شوند. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مداخله مبتنی بر نظریه تئوری انگیزش محافظت بر تبعیت دارویی در بیماران مبتلا به بیماری ایسکمی قلبی صورت پذیرفت.
روش کار: پژوهش حاضر نیمه­آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه­آماری این پژوهش شامل بیماران مبتلا به اسکمیک قلبی بیمارستان پیامبر اعظم(ع) بندرعباس بود که در فاصله زمانی اسفند 1398 تا اردیبهشت 1399 و بیش از یکبار به این مرکز مراجعه نموده بودند. در این پژوهش تعداد 16 بیمار مبتلا به بیماری ایسکمی قلبی با روش نمونه‌گیری هدفمند و به طور همتاسازی شده انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه­های آزمایش و گواه گمارده شدند (هر گروه 8 بیمار). گروه آزمایش مداخله مداخله مبتنی بر نظریه تئوری انگیزش محافظت را در 6 جلسه 90 دقیقه‌ای در طی یک و نیم ماه دریافت نمودند. پرسشنامه‌ این پژوهش شامل پرسشنامه تبعیت دارویی (موریسکی و همکاران، 2008) بود. داده‌ها به شیوه تحلیل کوواریانس با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته­ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد مداخله مبتنی بر نظریه تئوری انگیزش محافظت بر تبعیت دارویی در بیماران مبتلا به بیماری ایسکمی قلبی موثر بوده­ است (001/0>p). بدین صورت که این مداخله توانسته منجر به افزایش تبعیت دارویی (46/0) این بیماران شود.
نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان نتیجه گرفت که مداخله مبتنی بر نظریه تئوری انگیزش محافظت با تکیه بر آموزش تغذیه صحیح، مهارت­های مراقبت از خود، افزایش آگاهی و تمرینات ریلکسیشن و تن­آرامی می‌تواند به عنوان یک مداخله کارآمد جهت افزایش تبعیت دارویی در بیماران مبتلا به بیماری ایسکمی قلبی مورد استفاده گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of the Intervention Based on Protection Theory on the Drug Compliance of the Patients with Ischemic Heart Disease

نویسندگان [English]

  • Masomeh Zakipour 1
  • Kobra Hajalizadeh 2
  • Mohammad reza Sirfi 3
  • Marzieh Nikparvar 4
  • Sadigheh Abedini 5
1 Department of Psychology, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish Island, Iran.
2 Associate Professor, Department of Psychology, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran.
3 Department of Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran.
4 Associate Professor of Cardiology, Member of Echocardiography, Cardiovascular Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran.
5 Social Factors in Health Promotion Research Center, Hormozgan Health Research Institute, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Hormozgan
چکیده [English]

Introduction and purpose: The patients with ischemic heart disease gradually stop following their treatment and self-care behaviors due to vulnerable physical conditions and high involvement in the treatment process. Therefore the present study was conducted to investigate the effect of the intervention based on protection theory on the drug complianceof the patients with ischemic heart disease.
Method: The present study was quasi-experimental with pretest, posttest and control group design. The statistical population of the present study included the patients with ischemic heart disease at Payamabar-e-A’zam hospital in Bandar Abbas  who came there more than once in the period of March 2019 to May 2020. 16 patients with ischemic heart disease were selected through purposive sampling via paired method and randomly accommodated into experimental and control groups (each group of 8 patients). The experimental group received six ninety-minute sessions of protection motivation theory intervention during one-and-a-half months. The applied questionnaire included drug compliancequestionnaire (Morisky et.al, 2008). The data were analyzed through ANCOVA method via SPSS23 software.
Findings: The results of ANCOVA method showed that the intervention based on protection motivation theory has been effective on the drug compliancein the patients with ischemic heart disease (p<0.001) in a way that this type of intervention led to the increase of drug compliance (0.46)in these patients.
Conclusion: According to the findings of the present study it can be concluded that the intervention based on protection motivation theory can be used as an efficient intervention to increase drug compliance of the patients with ischemic heart disease with the emphasis on teaching correct nutrition, self-care skills, increasing awareness, and relaxation exercises.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ischemic heart disease
  • drug compliance
  • protection motivation theory