پیش بینی کیفیت زندگی بر اساس شفقت به خود، ذهن آگاهی و ادراک بیماری در بیماران مبتلابه دیابت نوع دو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی, واحد تنکابن , دانشگاه آزاد اسلامی , تنکابن , ایران.(نویسنده مسئول)

2 گروه روانشناسی, واحد تربت جام , دانشگاه آزاد اسلامی , تربت جام , ایران.

3 گروه روانشناسی, واحد تنکابن , دانشگاه آزاد اسلامی , تنکابن , ایران.

چکیده

مقدمه:  پژوهش حاضر با هدف پیش بینی کیفیت زندگی بر اساس  شفقت به خود ، ذهن آگاهی  و ادراک بیماری  در بیماران مبتلابه دیابت نوع دو، انجام شد.
روش کار: پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری کلیه بیماران مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه کننده به مراکز درمانی شهرتنکابن   در سال 1404 بود. به روش نمونه گیری در دسترس 160 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار استفاده شده پر پژوش عبارت بودند از: پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی فرم کوتاه(1989)، پرسشنامه شفقت به خود نف (2003)، پرسشنامه ذهن آگاهی فرایبورگ فرم کوتاه (2006) و پرسشنامه ادراک بیماری بردبنت و همکاران (2006). دادهای به دست آمده از پژوهش به وسیله  تحلیل رگرسیون چند متغیره و ضریب همبستگی پیرسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
نتایج: نتایج حاصل  نشان داد بین شفقت به خود و ادراک بیماری با کیفیت زندگی بیماران دیابت نوع دو رابطه مثبت و معنادار وجود دارد ولی بین ذهن آگاهی  و کیفیت زندگی بیماران دیابت نوع دو  رابطه معناداری مشاهده نشد. برای تعیین میزان پیش­بینی هر یک از متغیرها از رگرسیون گام به گام استفاده شد که ابتدا شفقت به خود به عنوان قویترین متغیر پیش بین وارد مدل شده و توانسته است 7/23 درصد واریانس متغیر ملاک کیفیت زندگی را تبیین کند؛ در گام دوم ادراک بیماری به مدل اضافه شده است و این دو متغیر شفقت به خود و ادراک بیماری  توانسته است 9/35  درصد واریانس متغیر ملاک کیفیت زندگی را تبیین کنند وارد شدن ادراک بیماری به مدل توانسته است 2/12 درصد به تبیین واریانس متغیر ملاک کیفیت زندگی  کمک کند.
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته ها می توان در راستای کمک به ارتقاء روند درمان بیماران دیابتی به متغیرهای روانشناختی و فردی نیز توجه نمود و با تقویت شفقت به خود و افزایش ادراک از بیماری روند درمان را تسهیل نمود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Predicting quality of life based on compassion for oneself, mindfulness, and illness in patients with type 2 diabetes

نویسندگان [English]

  • Roghayeh Mahmoudsoltani 1
  • Jafar Kardan 2
  • Roghayeh Mohammadi achacheloi 3
1 Department of Psychology , To.C., Islamic Azad University ,Tonekabon , Iran. (Corresponding author)
2 Department of Psychology , ToJ.C., Islamic Azad University , Torbat Jam , Iran.
3 Department of Psychology , To.C., Islamic Azad University ,Tonekabon , Iran.
چکیده [English]

Introduction: The present study was conducted with the aim of predicting quality of life based on self-compassion, mindfulness, and disease perception in patients with type 2 diabetes.
Methods: This was a descriptive correlational study. The statistical population was all patients with type 2 diabetes referring to medical centers in the city of Tonekabon in 1404. 160 people were selected as a statistical sample using the available sampling method. The most widely used instruments were: the World Health Organization Quality of Life Questionnaire Short Form (1989), the Neff Self-Compassion Questionnaire (2003), the Freiburg Mindfulness Questionnaire Short Form (2006), and the Broadbent et al. Disease Perception Questionnaire (2006). The data obtained from the study were analyzed using multivariate regression analysis and Pearson correlation coefficient.
Results: The results showed that there is a positive and significant relationship between self-compassion and disease perception and the quality of life of patients with type 2 diabetes, but no significant relationship was observed between mindfulness and the quality of life of patients with type 2 diabetes. Stepwise regression was used to determine the predictive value of each variable. First, self-compassion was entered into the model as the strongest predictor and was able to explain 23.7% of the variance of the quality of life criterion variable. In the second step, illness perception was added to the model and these two variables, self-compassion and illness perception, were able to explain 35.9% of the variance of the quality of life criterion variable. Entering illness perception into the model was able to help explain 12.2% of the variance of the quality of life criterion variable. Conclusion: Based on the findings, it is possible to pay attention to psychological and individual variables in order to help improve the treatment process of diabetic patients and facilitate the treatment process by strengthening self-compassion and increasing the perception of the disease.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quality of life
  • self-compassion
  • mindfulness
  • illness perception
  • type 2 diabetes

مراجع

ابوالقاسمی، عباس؛ تقی‌پور، مریم؛ و نریمانی، م. (1391). ارتباط تیپ شخصیتی D، خود دلسوزی و حمایت اجتماعی با رفتارهای بهداشتی در بیماران کرونر قلبی. فصلنامه‌ روان‌شناسی سلامت،1(1)، 20-5.
برقی ایرانی، زیبا. (1392)، اثر بخشی شناخت_رفتار درمانگری سالمندی بربهبود نشانه­های مرضی، همبسته‌های شناختی و برخی رفتارهای مرتبط با سلامت در مبتلایان به بیماری پارکینسون، پایان نامه دکتری روانشناسی عمومی، دانشگاه پیام نور.
خدارحمی، فاطمه؛ و حجه الاسلامی، سیمین. (1404). ارتباط امید به زندگی با تاب آوری و شفقت به خود در بیماران دیابتی نوع 2: یک مطالعه مقطعی. مجله مراقبت پرستاری و مامایی ابن سینا، 33(4)، 362-372.
خسروی، صدرالله ؛ صادقی، مجید ؛ یابنده، محمدرضا (۱۳۹۲).  کفایت روانسنجی مقیاس شفقت خود . فصلنامه روش­ها و مدل­های روانشناختی، 3(13)، ۴۷-۵۹.
رفیعی، مرسده. (1388). اثربخشی آموزش مهار تهای ارتباطی و تنش زدایی تدریجی بر کیفیت زندگی و بهزیستی روا نشناختی زنان نابارور. پایان نامه منتشر نشده کارشناسی ارشد . دانشگاه پیام نور تهران.
زهرایی، شقایق؛ امینی، شکوفه و صائبی، سوسن (1397). رابطۀ ادراک بیماری، تجربۀ انگ و همجوشی شناختی با کیفیت زندگی زنان مبتلا به بیماری مولتیپل اسکلروزیس. مطالعات روان‌شناختی، 2(14)، 40-25.
عبادی مریم، آزموده معصومه، اقبالی علی، چلبیانلو غلامرضا. (1404). معادلات ساختاری رابطه شفقت به خود با کیفیت زندگی و نقش میانجی خودکارآمدی در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲: یک مطالعه توصیفی. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان. ۲۴ (۶) :۵۵۵-۵۷۰.
عطادخت، اکبر؛ بشرپور، سجاد و مجرد، آزیتا (1398). نقش ادراک بیماری در پیش بینی کیفیت زندگی بیماران دیابت نوع دو. پنجمین همایش ملی تازه های روانشناسی مثبت نگر.
قاسمی زکیه، ترکان هاجر. پیش بینی کیفیت زندگی وابسته به سلامت بر اساس اضطراب سلامت، خودمدیریتی دیابت و خودآگاهی هیجانی با میانجی گری تنظیم هیجان در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۱. فصلنامه پرستاری دیابت. ۱۴۰۳; ۱۲ (۳) :۲۴۹۷-۲۵۱۰
کرمانی ، یگانه؛ میری، مینو.  (1403). اثربخشی درمان مبتنی بر کیفیت زندگی بر رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلابه دیابت نوع دو. نشریه پژوهش توانبخشی در پرستاری. ۱۰ (۳) ،۱۱۵-.۱۲۳.
کرمی، خلیل، کریمی، جواد، و سپهوند، تورج. (1398). نقش روان رنجوری و ذهن آگاهی در پیش بینی کیفیت زندگی بیماران دیابتی شهرستان دلفان. دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، 26(5 )، 567-574.
 
Azizi Karaj M, Dehghani F, Kamali Zarch M. (2017). Mediating Role of Emotional Self-Regulation in the Relationship between Mindfulness and Self-Efficacy in Diabetes Type 2 Patients. Horizon of Medical Sciences. 23(3),243-250.
Bellary, S., Kyrou, I., Brown, J. E., & Bailey, C. J. (2021). Type 2 diabetes mellitus in older adults: clinical considerations and management. Nature Reviews Endocrinology, 17(9), 534-548.
Broadbent E, Petrie KJ, Main J, Weinman J. W. (2006). The brief illness perception questionnaire. Journal of psychosomatic research. 60(6),631-7.
Cossais, S., Schwarzinger, M., Pol, S., Fontaine, H., Larrey, D., Pageaux, G. P., ... & Deuffic-Burban, S. (2019). Quality of life in patients with chronic hepatitis C infection: severe comorbidities and disease perception matter more than liver-disease stage. PLoS One, 14(5), e0215596.
Fanakidou, I., Zyga, S., Alikari, V., Tsironi, M., Stathoulis, J., & Theofilou, P. (2018). Mental health, loneliness, and illness perception outcomes in quality of life among young breast cancer patients after mastectomy: the role of breast reconstruction. Quality of Life Research, 27(2), 539-543.
Fisher V, Li WW, Malabu U. (2023). The effectiveness of mindfulness-based stress reduction (MBSR) on the mental health, HbA1C, and mindfulness of diabetes patients: a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Appl Psychol Health Well Being. 15(4),1733–49.
Friis AM, Consedine NS, Johnson MH. (2020).Does kindness matter? Diabetes, depression, and self-compassion: a selective review and research agenda. Diabetes Spectrum; 28(4): 252 -7.
Jiang, S., Pan, X., Li, H. et al. (2024). Global trends and developments in mindfulness interventions for diabetes: a bibliometric study. Diabetol Metab Syndr 16, 43.
Kalantari H, Bagherian Sararoodi R, Afshar H KN, Forouzandeh N, Daghagh Zadeh H, Marashi MR, et al. (2012). Relationship between Illness Perceptions and Quality of Life in Patients with Irritable Bowel Syndrome. J Mazand Univ Med Sci. 22(86), 33-41.
Kirby JN. Compassion as a transdiagnostic target to reduce mental health symptoms and promote well - being. Nature Reviews Psychology 2025; 1 -15.
Malik, P., Patel, K., Pinto, C., Jaiswal, R., Tirupathi, R., Pillai, S., & Patel, U. (2022). Post‐acute COVID‐19 syndrome (PCS) and health‐related quality of life (HRQoL)—A systematic review and meta‐analysis. Journal of medical virology, 94(1), 253-262.
Marques, A., Peralta, M., Santos, T., Martins, J., & de Matos, M. G. (2019). Self-rated health and health-related quality of life are related with adolescents' healthy lifestyle. Public health, 170, 89-94.
Meyer, L. P., & Leppma, M. (2019). The role of mindfulness, self‐compassion, and emotion regulation in eating disorder symptoms among college students. Journal of College Counseling, 22(3), 211-224.
Mokhatri-Hesari, P., & Montazeri, A. (2020). Health-related quality of life in breast cancer patients: review of reviews from 2008 to 2018. Health and quality of life outcomes, 18(1), 1-25.
Neff, K. (2003a). Self-compassion: An alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Self and identity, 2(2), 85-101.
Neff, K. D. (2003b). The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and identity, 2(3), 223-250.
Neff, K. D. (2011). Self-compassion, self-esteem, and well-being. Social and Personality Psychology Compass, 5(1), 1–12.  
Nery-Hurwit M., Yun J, Ebbeck V.(2018). Examining the roles of self-compassion and resilience on health-related quality of life for individuals with Multiple Sclerosis. Disabil Health J. 11(2): 256-261.
Ogurtsova, K., Guariguata, L., Barengo, N. C., Ruiz, P. L. D., Sacre, J. W., Karuranga, S., ... & Magliano, D. J. (2022). IDF diabetes Atlas: Global estimates of undiagnosed diabetes in adults for 2021. Diabetes Research and Clinical Practice, 183, 109118.
Rutter H, Campoverde C, Hoang T, Goldberg SF, Berenson KR.(2024). Self-compassion and women's experience of social media content portraying body positivity and appearance ideals. Psychology of Popular Media, 13(1): 12
Sasikumar Latheef F.(2017). Effects of mindfulness based stress reduction (MBSR) on stress, depression and mindfulness among type 2 diabetics - A randomized pilot study. Indian J Tradit Know.16, 654–9.
Sinclair AJ. Abdelhafiz, AH. (2023). Metabolic impact of frailty changes diabetes trajectory. Metabol. 13(2),295.
Vargas-Huicochea, I., Álvarez-del-Río, A., Rodríguez-Machain, A. C., Aguirre-Benítez, E. L., & Kelsall, N. (2020). Seeking psychiatric attention among university students with mental health problems: The influence of disease perception. International Journal of Mental Health and Addiction, 1-17.
Yang X, Li Z, Sun J. (2020). Effects of cognitive behavioral therapy-based intervention on improving glycaemic, psychological, and physiological outcomes in adult patients with diabetes mellitus: a meta-analysis of randomized controlled trials. Front Psychiatry. 11,711-723.
Zhang, H., Colclough, K., Gloyn, A. L., & Pollin, T. I. (2021). Monogenic diabetes: a gateway to precision medicine in diabetes. The Journal of Clinical Investigation, 131(3), 231-250.
مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد
دوره 69، شماره 1
فروردین1405
فروردین 1405
صفحه 110-122

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار