مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

پیش‌بینی گرایش به خودکشی براساس حساسیت به طرد و خودسرزنش‌گری با نقش میانجی پذیرش خود در نوجوانان دختر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
نسرین کدخدا 1
نوشیروان خضری مقدم 2
داود شجاعی‌زاده 3
1 دانشکده علو م و فناوری های پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات
2 دانشیار، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی،  واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران(نویسنده مسئول)
3 استاد تمام گروه ارتقای سلامت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22038/mjms.2026.92680.5177
چکیده
هدف این پژوهش پیش‌بینی گرایش به خودکشی بر اساس حساسیت به طرد و خودسرزنش‌گری با نقش میانجی پذیرش خود در نوجوانان دختر انجام شد.
روش: پژوهش از نوع توصیفی ـ همبستگی و با رویکرد تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر ۱۳ تا ۱۸ ساله متوسطه اول و دوم مناطق ۲، ۷ و ۹ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. نمونه‌ای به حجم ۲۲۵ نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. ابزارها شامل پرسشنامه‌های حساسیت به طرد داونی و فلدمن (1996)، مقیاس سطوح خودانتقادی تامپسون و زوروف (2004)، پرسشنامه پذیرش بی‌قیدوشرط خود چمبرلین و هاگا (2001) و مقیاس احتمال خودکشی کال و گیل (1982) بود. داده‌ها با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) به شیوه تحلیل مسیر و برآورد پارامترها به روش بیشینه درستنمایی در نرم‌افزار AMOS تحلیل شد.
یافته‌ها: شاخص‌های برازش مدل ساختاری اصلاح‌شده، همگی در دامنه قابل‌قبول قرار داشتند. بین حساسیت به طرد (305/0=β) و خودسرزنش‌گری (330/0=β) با گرایش به خودکشی، بین حساسیت به طرد (226/0-=β) و خودسرزنش‌گری (345/0-=β) با پذیرش خود، و بین پذیرش خود و گرایش به خودکشی (274/0-=β) رابطه معناداری مشاهده شد. همچنین بین حساسیت به طرد نوجوانان دختر و گرایش به خودکشی با نقش میانجی پذیرش خود (062/0=β)، و بین خودسرزنش‌گری نوجوانان دختر و گرایش به خودکشی با نقش میانجی پذیرش خود (094/0=β) ، رابطه برقرار بود.
بحث و نتیجه‌گیری: نتایج آزمون فرضیه‌ها نشان داد که مدل پیش‌بینی گرایش به خودکشی بر اساس حساسیت به طرد و خودسرزنش‌گری با نقش میانجی پذیرش خود در نوجوانان دختر با داده‌های تجربی برازش مطلوبی دارد.
کلیدواژه‌ها
گرایش به خودکشی
حساسیت به طرد
خودسرزنش‌گری

عنوان مقاله English

Predicting suicide ideation based on rejection sensitivity and self criticism with the mediating role of self acceptance in adolescent girls

نویسندگان English

nasrin kadkhoda 1
Noshirvan  Khezri Moghadam 2
Davoud Shojaeizadeh 3
1 Islamic Azad University, Science and Research Branch,
2 Associate Professor, Department of Clinical Psychology, SR.C., Islamic Azad University,Tehran, Iran. Corresponding Author)
3 Full Professor, Department of Health Promotion, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

هدف این پژوهش پیش‌بینی گرایش به خودکشی بر اساس حساسیت به طرد و خودسرزنش‌گری با نقش میانجی پذیرش خود در نوجوانان دختر انجام شد.
روش: پژوهش از نوع توصیفی ـ همبستگی و با رویکرد تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر ۱۳ تا ۱۸ ساله متوسطه اول و دوم مناطق ۲، ۷ و ۹ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. نمونه‌ای به حجم ۲۲۵ نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. ابزارها شامل پرسشنامه‌های حساسیت به طرد داونی و فلدمن (1996)، مقیاس سطوح خودانتقادی تامپسون و زوروف (2004)، پرسشنامه پذیرش بی‌قیدوشرط خود چمبرلین و هاگا (2001) و مقیاس احتمال خودکشی کال و گیل (1982) بود. داده‌ها با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) به شیوه تحلیل مسیر و برآورد پارامترها به روش بیشینه درستنمایی در نرم‌افزار AMOS تحلیل شد.
یافته‌ها: شاخص‌های برازش مدل ساختاری اصلاح‌شده، همگی در دامنه قابل‌قبول قرار داشتند. بین حساسیت به طرد (305/0=β) و خودسرزنش‌گری (330/0=β) با گرایش به خودکشی، بین حساسیت به طرد (226/0-=β) و خودسرزنش‌گری (345/0-=β) با پذیرش خود، و بین پذیرش خود و گرایش به خودکشی (274/0-=β) رابطه معناداری مشاهده شد. همچنین بین حساسیت به طرد نوجوانان دختر و گرایش به خودکشی با نقش میانجی پذیرش خود (062/0=β)، و بین خودسرزنش‌گری نوجوانان دختر و گرایش به خودکشی با نقش میانجی پذیرش خود (094/0=β) ، رابطه برقرار بود.
بحث و نتیجه‌گیری: نتایج آزمون فرضیه‌ها نشان داد که مدل پیش‌بینی گرایش به خودکشی بر اساس حساسیت به طرد و خودسرزنش‌گری با نقش میانجی پذیرش خود در نوجوانان دختر با داده‌های تجربی برازش مطلوبی دارد.

کلیدواژه‌ها English

Suicidal tendency
Rejection sensitivity
Self criticism
  1. Taherzadeh Ghahfarokhi S, Aliakbari F, Razi ZS, Khaleghi Farimani T. Prediction of suicidal tendencies based on primary maladaptive schemas with mediating role of problem solving styles in adolescents. Applied Psychology. 2023;17(4):39–57. [Farsi]
  2. Ramzanzadeh Z, Ghazanfari F. Prevention of suicide in Iranian teenagers: A scoping review. Social Welfare Quarterly. 2024;24(95):87–128. [Farsi]
  3. Etemadi Z, Abbaspour S, Tirgari A, Bagian Koulemarzi MJ. The mediating role of depression and hopelessness in the relationship of psychological strain, rejection sensitivity, and defeat with suicide ideation in adolescents in Iran. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology. 2023;29(2):170–87. [Farsi]
  4. Riabchych Y, Kapkan M. The social and psychological factors of youths’ suicidal behaviour. Psychological Journal. 2021;7(1):9–19.
  5. Cerel J, Brown MM, Maple M, Singleton M, Van de Venne J, Moore M, et al. How many people are exposed to suicide? Not six. Suicide and Life-Threatening Behavior. 2019;49(2):529–34.
  6. Assari S, Boyce S, Bazargan M, Caldwell CH. African Americans’ diminished returns of parental education on adolescents’ depression and suicide in the Adolescent Brain Cognitive Development (ABCD) study. Eur J Investig Health Psychol Educ. 2020;10(2):656–68.
  7. King CA, Grupp-Phelan J, Brent D, Dean JM, Webb M, Bridge JA, et al. Predicting 3-month risk for adolescent suicide attempts among pediatric emergency department patients. J Child Psychol Psychiatry. 2019;60(10):1055–64.
  8. Sadeghzadeh M, Askari Z, Khormaei F. The relationship between self-criticism and sensitivity to rejection with psychological distress in female students: mediating role of self-silencing. Women’s Studies Sociological and Psychological. 2022;20(2):127–55. [Farsi]
  9. Kiaei Y, Kachooei M. The relationship between suicidal ideation and perfectionism in Iranian students: the mediating role of self-criticism. Iran J Psychiatry Behav Sci. 2022;16(3). [Farsi]
  10. Downey G, Feldman SI. Implications of rejection sensitivity for intimate relationships. J Pers Soc Psychol. 1996;70(6):1327–36.
  11. Ayduk O, Downey G, Kim M. Rejection sensitivity and depressive symptoms in women. Pers Soc Psychol Bull. 2001;27(7):868–77.
  12. Vafaei T, Samavi SA, Whisenhunt J, Najarpourian S. Investigating the individual factors affecting the non-suicidal self-injury in adolescence: a qualitative study. Unpublished manuscript. [Farsi]
  13. Vahedi E, Vajedi S-S, Cheganinezhad Z, Moradpour M, Davood M. Examining the relationship between guilt and self-blame with the mediating role of loneliness in creating self-harming behaviors in adolescents. Int J Behav Sci. 2024;18(3):141–8. [Farsi]
  14. Stone LB, Liu RT, Yen S. Adolescent inpatient girls’ report of dependent life events predicts prospective suicide risk. Psychiatry Res. 2014;219(1):137–42.
  15. Alix S, Cossette L, Cyr M, Frappier J-Y, Caron P-O, Hébert M. Self-blame, shame, avoidance, and suicidal ideation in sexually abused adolescent girls: a longitudinal study. J Child Sex Abus. 2020;29(4):432–47.
  16. Esmaeil Beigi M, Behjati Ardakani F, Najibi SH, Fatemi Aghda N. The relationship between self-acceptance and decision-making styles with life expectancy in orphaned and neglected students. J Fam Res. 2021;18(4):81–96. [Farsi]
  17. Shahab M, Taklavi S, Pourmohseni Klouri F. The effectiveness of compassion-focused therapy on self-blame, guilt, and impulsive behaviors of adolescents with adverse childhood experiences. Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal (RRJ). 2024;13(7):171–80. [Farsi]
  18. Aftab R, Bermas H, Abolmaali AK. Structural prediction model of suicidal ideation based on the big five personality traits with the mediation of guilt. Unpublished manuscript. 2021.
  19. Li Y, Kwok SY. A longitudinal network analysis of the interactions of risk and protective factors for suicidal potential in early adolescents. J Youth Adolesc. 2023;52(2):306–18.
  20. Ayduk Ö, Gyurak A, Luerssen A. Individual differences in the rejection–aggression link in the hot sauce paradigm: the case of rejection sensitivity. J Exp Soc Psychol. 2008;44(3):775–82.
  21. Khoshkam S, Bahrami F, Rahmatollahi F, Najarpourian S. Psychometric properties of the Rejection Sensitivity Questionnaire in university students in Iran. Iran J Psychol. 2014. [Farsi]
  22. Thompson R, Zuroff DC. The Levels of Self-Criticism Scale: comparative self-criticism and internalized self-criticism. Pers Individ Dif. 2004;36(2):419–30.
  23. Mousavi AS, Ghorbani N. Self-knowledge, self-criticism, and psychological health. Unpublished research report. 2007. [Farsi]
  24. Chamberlain JM, Haaga DA. Unconditional self-acceptance and psychological health. J Rational-Emotive Cogn-Behav Ther. 2001;19(3):163–76.
  25. Esmaeilbeigi M, Behjati Ardekani F, Najibi SH, Fatemi Aqda N. The relationship between self-acceptance, decision-making styles, and hope for life among orphaned and abandoned students. Q J Fam Res. 2022;18(4):81–96. [Farsi]
  26. Cull JG, Gill WS. Suicide Probability Scale. J Consult Clin Psychol. 1988.
  27. Khanipour H. Self-injurious behaviors in adolescents: nature, possibility of suicide and the role of psychological factors and peers [PhD thesis]. Tehran: Allameh Tabatabaie University; 2014. [Farsi]
  28. ModirFalah Rad F, Niknam M, Rezakhani SD, Hoseinian S. The relationship between rejection sensitivity and suicide risk in individuals with gender dysphoria: the mediating role of depression. Cogn Behav Sci Res J. 2025. [Farsi]
  29. Mikulincer M, Shaver PR. Attachment theory and intergroup bias: evidence that priming the secure base schema attenuates negative reactions to out-groups. J Pers Soc Psychol. 2001;81(1):97–115.
  30. O’Connor RC. The integrated motivational–volitional model of suicidal behavior. Göttingen: Hogrefe Publishing; 2011.
  31. Bär A, Bär HE, Rijkeboer MM, Lobbestael J. Early maladaptive schemas and schema modes in clinical disorders: a systematic review. Psychol Psychother Theory Res Pract. 2023;96(3):716–47.
  32. Barnes A, Adam ME, Eke AO, Ferguson LJ. Exploring the emotional experiences of young women with chronic pain: the potential role of self-compassion. J Health Psychol. 2021;26(3):367–77.
  33. Mohajer F. The mediating role of self-criticism in the relationship between perfectionism and suicidal thoughts [Master’s thesis]. Kavian Non-Governmental Higher Education Institute; 2024. [Farsi]
  34. Li H, Xie W, Luo X, Fu R, Shi C, Ying X, et al. Clarifying the role of psychological pain in the risks of suicidal ideation and suicidal acts among patients with major depressive episodes. Suicide Life Threat Behav. 2014;44(1):78–88.
  35. Stahl B, Goldstein E. A mindfulness-based stress reduction workbook. Oakland, CA: New Harbinger Publications; 2019.
  36. Behzadi S. Predicting self-blame, assertiveness, and self-acceptance based on self-compassion in high school students in Shahr-e Babak [Master’s thesis]. Yazd: University of Science and Art; 2021. [Farsi]
  37. Ryff CD, Singer BH. Know thyself and become what you are: a eudaimonic approach to psychological well-being. J Happiness Stud. 2008;9(1):13–39.
  38. Bernard ME. The strength of self-acceptance. In: The Strength of Self-Acceptance: Theory, Practice and Research. Springer; 2013. Available from: https://doi.org/10.1007/978-1-4614-6806-6_13
  39. Campos RC, Besser A, Blatt SJ. Recollections of parental rejection, self-criticism, and depression in suicidality. Arch Suicide Res. 2013;17(1):58–74.
  40. Moradi A. A predictive model for suicidal thoughts: the mediating roles of resilience and self-efficacy in relation to attachment styles and rejection sensitivity among students [Doctoral dissertation]. Arsanjan: Islamic Azad University; 2024. [Farsi]
  41. London B, Downey G, Romero-Canyas R, Rattan A, Tyson D. Gender-based rejection sensitivity and academic self-silencing in women. J Pers Soc Psychol. 2012;102(5):961–79.
  42. Eng W, Heimberg RG. Interpersonal correlates of generalized anxiety disorder: self versus other perception. J Anxiety Disord. 2006;20(3):380–7.
  43. Biniaz A, Aflakseir A, Goudarzi MA. Predicting suicidal thoughts based on identity styles and self-acceptance in students. Clin Psychol Stud. 2023;14(51):149–74. [Farsi]
  44. Van Orden KA, Cukrowicz KC, Witte TK, Joiner TE Jr. Thwarted belongingness and perceived burdensomeness: construct validity and psychometric properties of the Interpersonal Needs Questionnaire. Psychol Assess. 2012;24(1):197–215.
  45. Yamaguchi A, Kim M-S, Akutsu S. The effects of self-construals, self-criticism, and self-compassion on depressive symptoms. Pers Individ Dif. 2014;68:65–70.
  46. Khalid R. Suicide ideation and its associated risk factors among adolescent students in the eastern Mediterranean region [Doctoral dissertation]. Atlanta: Georgia State University; 2012.
مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد
دوره 69، شماره 5
مرداد1405
مرداد 1405
صفحه 456-469