مقایسه اثربخشی ذهن‌آگاهی و درمان شناختی رفتاری بر قندخون و هموگلوبین گلیکوزیله بیماران دیابت نوع دو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روانشناسی سلامت، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

2 استاد گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه غدد، وزارت بهداشت و آموزش پزشکی،تهران، ایران.

4 استاد گروه روانشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

چکیده

مقدمه: بیماران مبتلا به دیابت در کنترل متابولیک دچار مشکل اساسی هستند؛ این پژوهش با هدف تعیین و مقایسه اثربخشی ذهن­آگاهی و درمان شناختی رفتاری بر کنترل متابولیک (هموگلوبین گلیکوزیله و قندخون) بیماران دیابت نوع دو انجام شد.
روش­ کار: روش پژوهش نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون-پس­آزمون با گروه کنترل و آزمون پیگیری دو ماهه بود. 45 نفر نمونه پژوهشی از جامعه افراد مبتلا به دیابت نوع دو در انجمن دیابت شهرستان تهران در سال 1398 به روش در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و کنترل جایگزین شدند. یافته­های مورد نیاز با استفاده از آزمایش پزشکی در سه نوبت پیش­آزمون، پس­آزمون و آزمون پیگیری مورد جمع­آوری قرار گرفت و با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته­ ها: نتایج تحلیل واریانس اندازه­گیری مکرر نشان داد که مداخله­های ذهن­آگاهی و شناختی-رفتاری بر کاهش قندخون و هموگلوبین گلیکوزیله بیماران دیابتی اثربخش است (001/0 p <). آزمون بن فرونی نشان داد که تاثیر ذهن­آگاهی بطور معنی­داری بیشتر از روش شنا-تی-رفتاری بود (001/0 p <).
نتیجه ­گیری: با وجود تاثیر روش شناختی-رفتاری بر کنترل متابولیک بیماران دیابتی، پیشنهاد می­شود به منظور کنترل بهتر از مداخله مبتنی بر ذهن­آگاهی استفاده شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of the effectiveness of mindfulness and cognitive-behavioral therapy on blood sugar and glycosylated hemoglobin in patients with type 2 diabetes

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Rezaei kokhdan 1
  • Fariborz Dortaj 2
  • Fatemeh Ghaemi 3
  • Mohammad Hatami 4
  • Ali Delavar 2
1 Department of Psychology, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish Island, Iran
2 Professor, Department of Psychology, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
3 Associate Professor of Endocrinology, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran.
4 Professor, Department of Psychology, Kharazmi University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Abstract
Introduction: Patients with diabetes have a major problem with metabolic control; The aim of this study was to determine and compare the effectiveness of mindfulness and cognitive-behavioral therapy on metabolic control (glycosylated hemoglobin and blood sugar) of type 2 diabetes patients.
Methods: The research method was semi-experimental with pre-test-post-test design with control group and two-month follow-up test. 45 people from the community of people with type 2 diabetes were selected in the available method in the Diabetes Association of Tehran in 1398 and were randomly replaced in two experimental and control groups. The required findings were collected using medical experiments three times before, after, and follow-up tests and were analyzed using variance analysis with repeated measurements.
Results: The results of repeated measurement analysis of variance showed that mindfulness and cognitive-behavioral interventions are effective in reducing blood sugar and glycosylated hemoglobin in diabetic patients (p <0.001). Ben-Ferroni's test showed that the effect of mindfulness was significantly higher than the swimming-t-behavioral method (p <0.001).
Conclusion: Despite the methodological-behavioral effect on the metabolic control of diabetic patients, it is recommended to use mindfulness-based intervention for better control.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mindfulness
  • Cognitive-behavioral
  • Blood sugar
  • Glycosylated hemoglobin
  • Diabetes