اثربخشی درمان شناختی– رفتاری بر افسردگی و اضطراب جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.

2 عضو هیئت علمی و دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران.

3 دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.

چکیده

مقدمه و هدف: در کنار مشکلات جسمانی، آسیب‌های روانی از عمده‌ترین مشکلاتی هستند که جانبازان با آن درگیر هستند. اختلال استرس پس از سانحه مهم‌ترین مشکل روانی در جانبازان است که موجب بروز مشکلات دیگر در جانبازان می‌گردد؛ به همین منظور پژوهش حاضر به بررسی اثربخشی درمان شناختی– رفتاری بر کاهش افسردگی و اضطراب جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه پرداخته است.
مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه شهر بندرعباس در شش ماهه تابستان و پاییز سال 1398 بود که به مرکز مشاوره شاهد و ایثارگر استان هرمزگان مراجعه کرده بودند. در این پژوهش تعداد 24 جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه گمارده شدند (هر گروه 12 جانباز). گروه آزمایش درمان شناختی– رفتاری را طی دو و نیم ماه در 10 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت نمودند. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب (بک و همکاران، 1988)، پسشنامه افسردگی (بک و همکاران، 1996) و پرسشنامه مشکلات اختلال استرس پس از سانحه (ویدرز و همکاران، 1993) بود. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که درمان شناختی– رفتاری بر کاهش افسردگی و اضطراب جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه تأثیر معنادار داشته (p<0/001) و توانسته منجر به کاهش اضطراب و افسردگی در این جانبازان شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Efficiency of Cognitive-Behavioral Therapy on the Depression and Anxiety of the Veterans with Post-Traumatic Stress Disorder

نویسندگان [English]

  • Mohadese Darvishi 1
  • Eghbal Zarei 2
  • Kobra Hajalizadeh 3
1 PhD student in Psychology, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran.
2 Faculty member and associate professor of psychology, Hormozgan University, Bandar Abbas, Iran.
3 Associate Professor, Department of Psychology, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran.
چکیده [English]

Introduction and purpose: Mental damage is one major problem the veterans get engaged with besides physical problems. Posttraumatic stress disorder in one of the most important mental problems of the veterans which bring about other difficulties for them; therefore, the present study addressed investigating the efficiency of cognitive-behavioral therapy on the decrease of depression and anxiety of the veterans with post-traumatic stress disorder.
Material and methods: It was a quasi-experimental study with pretest, posttest and control group design. The statistical population included the veterans with post-traumatic stress disorder in the city of Bandar Abbas in summer and autumn of 2019 who referred to the martyrs and veterans consultation centers in the province of Hormozgan. 24 veterans with post-traumatic stress disorder were selected through purposive sampling method and they were randomly replaced into experimental and control groups (each group of 12 veterans). The experimental group received ten ninety-minute sessions of cognitive-behavioral therapy during two-and-a-half months. The applied questionnaires in the current study included anxiety questionnaire (Beck et.al, 1988), depression questionnaire (Beck et.al, 1996) and the questionnaire of post-traumatic stress disorder (Foa, et.al, 1997). The data from the study were analyzed through ANCOVA method.
Findings: The results showed that the cognitive-behavioral therapy had significant effect on the decrease of depression and anxiety of the veterans with post-traumatic stress disorder (p<0.001) and succeeded in the decrease of their anxiety and depression.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Post-traumatic stress disorder
  • Depression
  • Anxiety
  • Cognitive-behavioral therapy