مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

اثربخشی درمان شناختی رفتاری (CBT) بر تنظیم هیجان و خود کنترلی والدین دارای کودکان پرخاشگر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه روانشناسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران (نویسنده مسئول).
2 گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه غیر انتفاعی ایوان‌کی، ایوان‌کی، ایران
چکیده
مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری (CBT) بر تنظیم هیجان و خود کنترلی والدین دارای کودکان پرخاشگر انجام شد.

روش کار: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون–پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل مادران پرخاشگر و فرزندان آن‌ها بودند که در سال 1405 به مراکز مشاوره شهر تهران مراجعه کرده بودند. با استفاده از نمونه‌گیری غیرتصادفی در دسترس و بر اساس تحلیل توان، 30 نفر انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل مهارت‌های تنظیم هیجان (گراتز و روئمر)، خودکنترلی (تانجی و همکاران) و پرخاشگری (نواکو) بود. گروه آزمایش تحت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای درمان گروهی شناختی رفتاری (بر اساس پروتکل لیهی و همکاران) قرار گرفتند، در حالی که گروه گواه هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری (سه ماهه) جمع‌آوری و با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر آمیخته در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شد.

نتایج: نتایج نشان داد که درمان شناختی رفتاری به طور معناداری موجب افزایش مهارت‌های تنظیم هیجان و خودکنترلی در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه شده است (001/0 >P). اندازه اثر (مجذور اتا = 62/0) حاکی از تأثیر بالای این مداخله بود و نتایج در مرحله پیگیری سه ماهه نیز پایدار باقی ماند.

نتیجه‌گیری: درمان شناختی رفتاری با اصلاح الگوهای شناختی مادران و ارتقای مهارت‌های تنظیم هیجان، نقش مؤثری در بهبود سازوکارهای خودکنترلی و کاهش پرخاشگری در کودکان ایفا می‌کند. این رویکرد می‌تواند به عنوان یک مداخله آموزشی-درمانی کارآمد در مراکز مشاوره جهت قطع چرخه بین‌نسلی خشونت مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The effectiveness of cognitive behavioral therapy (CBT) on emotion regulation and self-control in parents with aggressive children

نویسندگان English

Zhila Ghelich Khani Cherury 1
Sara Najafiyan 2
1 Department of Psychology, Ga.C., Islamic Azad University, Garmsar, Iran. (Corresponding Author)
2 Department of Psychology, Faculty of Humanities, Eyvanekey University, Eyvanekey, Iran.
چکیده English

Introduction: The present study aimed to investigate the effectiveness of cognitive behavioral therapy (CBT) on emotion regulation and self-control in parents of aggressive children.

Methods: The research method was a quasi-experimental study with a pre-test-post-test-follow-up design with a control group. The statistical population consisted of aggressive mothers and their children who had referred to counseling centers in Tehran in 1405. Using non-random sampling available and based on power analysis, 30 people were selected and randomly assigned to two experimental groups (15 people) and control groups (15 people). The research tools included emotion regulation skills (Gratz and Roemer), self-control (Tanji et al.), and aggression (Novaco). The experimental group underwent 8 90-minute sessions of cognitive behavioral group therapy (based on the Leahy et al. protocol), while the control group did not receive any intervention. Data were collected in three stages: pre-test, post-test, and follow-up (three months) and analyzed using the mixed repeated measures analysis of variance method in SPSS-26 software.

Results: The results showed that cognitive behavioral therapy significantly increased emotion regulation and self-control skills in the experimental group compared to the control group (P

کلیدواژه‌ها English

Aggression
Emotion Regulation
Self-Control
Cognitive Behavioral Therapy (CBT)