مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

ارائه‌ی مدل مفهومی از سازگاری روانی اجتماعی افراد مبتلا به چاقی با تغییرات رخ‌داده پس از جراحی چاقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه روانشناسی ، واحد شیراز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، شیراز ، ایران.
2 گروه روانشناسی ، واحد شیراز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، شیراز ، ایران..
3 گروه سلامت خانواده ، پژوهشکده خانواده ، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران ، ایران.
چکیده
مقدمه و هدف: پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل مفهومی سازگاری روانی-اجتماعی در افراد مبتلا به چاقی پس از جراحی چاقی انجام شد.
روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از نظریه داده‌بنیاد رویکرد نظاممند استراوس و کوربین (۲۰۱۵) انجام شد. داده‌ها از طریق ۴۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق با افرادی که حداقل شش ماه از جراحی اسلیو یا بایپس معده آنها گذشته بود، گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و سپس نظری ادامه یافت تا اشباع مقوله‌ها حاصل شود. تحلیل دادهها همزمان با گردآوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد.
یافته‌ها: تحلیل دادهها به شناسایی ۲۵۵ مفهوم اولیه و پنج مقوله اصلی انجامید که شامل: (۱) فرسایش تدریجی روانی-اجتماعی ناشی از چاقی مزمن، (۲) آمادگی نابرابر برای ورود به جراحی و چالشهای پس از آن، (۳) تنظیم‌گری اجتماعی فرایند سازگاری، (۴) کنش‌های فعال برای بازسازی تعادل روانی-اجتماعی، و (۵) تثبیت نسبی سازگاری همراه با نوسان بود. مقوله هسته‌ای پژوهش با عنوان «تلاش مداوم برای بازسازی شکننده تعادل روانی-اجتماعی در فرایند سازگاری با زندگی پس از جراحی» شناسایی شد که نشاندهنده پویایی، تدریجی‌بودن و شکنندگی این فرایند است.
نتیجه‌گیری: این مدل میتواند به‌عنوان چارچوبی نظری برای درک عمیق‌تر تجربه بیماران و طراحی مداخلات پیش و پس از جراحی با تأکید بر ابعاد روانی-اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Present a conceptual model of psychosocial adaptation of obese people to changes occurred after bariatric surgery (a case study of gastric sleeve and gastric bypass)

نویسندگان English

Zahra Riahi 1
ghasem naziri 2
Leili Panaghi 3
Farzaneh Hooman 1
1 Department of Psychology , Shi.C. , Islamic Azad University , Shiraz , Iran.
2 Department of Psychology , Shi.C. , Islamic Azad University , Shiraz , Iran.
3 Department of Family Health , Family Research Institute , Shahid Beheshti University ,Tehran , Iran.
چکیده English

Background and Objective: Despite the effectiveness of bariatric surgery in weight reduction, the psychosocial adaptation process of patients following this intervention has not been adequately elucidated. The present study aimed to develop a conceptual model of psychosocial adaptation in individuals with obesity after bariatric surgery.
Methods: This qualitative study employed a grounded theory approach using the systematic design of Strauss and Corbin (2015). Data were collected through 40 in-depth semi-structured interviews with individuals who had undergone sleeve gastrectomy or gastric bypass surgery at least six months prior. Purposive sampling was initiated and continued with theoretical sampling until category saturation was achieved. Data analysis was conducted concurrently with data collection through open, axial, and selective coding.
Results: Data analysis led to the identification of 255 initial concepts and five main categories, including: (1) gradual psychosocial erosion caused by chronic obesity, (2) unequal preparation for entering surgery and its subsequent challenges, (3) social regulation of the adaptation process, (4) active actions to rebuild psychosocial balance, and (5) relative stabilization of adaptation with fluctuation. The core category was identified as "ongoing effort to rebuild fragile psychosocial balance in the process of adapting to life after bariatric surgery," reflecting the dynamic, gradual, and fragile nature of this process.
Conclusion: This model can serve as a theoretical framework for a deeper understanding of patients' lived experiences and for designing pre- and post-surgical interventions with a focus on psychosocial dimensions.

کلیدواژه‌ها English

Obesity
Surgery
Psychosocial Adaptation
Grounded Theory
Fragile Balance