مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

اثربخشی درمان فراتشخیصی یکپارچه­نگر بر تحمل روانی و سندرم شناختی- توجهی نوجوانان دختر دارای رفتارهای خودآسیب­رسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای تخصصی روان‌شناسی، واحد اصفهان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.(نویسنده مسئول)
2 دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3 کارشناسی ارشد مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده
مقدمه: رفتارهای خودآسیب­رسان در نوجوانان به‌طور جدی سلامت روانی آنان را تهدید می‌کند، زیرا این رفتارها علاوه بر تشدید هیجانات منفی، می‌تواند به شکل‌گیری چرخه‌ای معیوب از تنظیم هیجان ناسازگارانه منجر شده و این روند عزت نفس، حل مسئله و تمرکز را مختل کرده و آنان را در معرض افکار خودکشی قرار دهد. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان فراتشخیصی یکپارچه­نگر بر تحمل روانی و سندرم شناختی- توجهی نوجوانان دختر دارای رفتارهای خودآسیب­رسان انجام شد.
روش کار: پژوهش حاضر کاربردی، از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل نوجوانان دختر دارای رفتارهای خودآسیب­رسان بود که در سال تحصیلی 1404-1403 به مرکز مشاوره اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان مراجعه کرده بودند. در این پژوهش تعداد 32 نوجوان دختر دارای رفتارهای خودآسیب­رسان با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با شیوه تصادفی در گروه­های آزمایش و گواه جایدهی شدند (16 نوجوان در گروه آزمایش و 16 نوجوان در گروه گواه). نوجوانان حاضر در گروه آزمایش درمان فراتشخیصی یکپارچه­نگر را طی پنج هفته در ده جلسه 75 دقیقه‌ای دریافت نمودند. در این پژوهش از پرسشنامه رفتارهای خودآسیب­رسان (SHBQ)، پرسشنامه تحمل روانی (PTQ) و پرسشنامه سندرم شناختی- توجهی (CASQ) استفاده شد. داده‌های جمع­آوری شده با تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بون­فرونی با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS23 تجزیه و تحلیل شد.
نتایج: نتایج نشان داد که درمان فراتشخیصی یکپارچه­نگر بر تحمل روانی (0001/0>P) و سندرم شناختی- توجهی (0001/0>P) نوجوانان دختر دارای رفتارهای خودآسیب­رسان تأثیر معنادار دارد. این نتایج در دوره دو ماهه پیگیری نیز پایداری خود را حفظ کرده بود.
نتیجه گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، درمان فراتشخیصی یکپارچه‌نگر با هدف قرار دادن مکانیزم‌های مشترک اختلالات هیجانی، به نوجوانان دارای رفتارهای خودآسیب‌رسان کمک کرده است تا تحمل روانی خود را در برابر هیجانات منفی افزایش دهند و در نتیجه به‌جای اقدام به خودآسیبی، از راهبردهای سازگارانه‌تری برای تنظیم هیجان استفاده کنند. همچنین کاهش سندرم شناختی- توجهی نشان می‌دهد که این درمان توانسته است توجه متمرکز بر خود و نشخوار فکری منفی را در این نوجوانان کاهش دهد و پایداری این نتایج در دوره پیگیری دو ماهه حاکی از آن است که اثرات درمانی فراتشخیصی یکپارچه‌نگر فراتر از بهبود موقت بوده و به تغییرات پایدار در ساختارهای شناختی-هیجانی منجر شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Effectiveness of Unified Protocol for Transdiagnostic Treatment on Psychological Tolerance and Cognitive-Attentional Syndrome in Adolescent Girls with Self- Harm Behaviors

نویسندگان English

Moslem Asli Azad 1
Hamid Reza Nourbakhsh 2
Zahra Yari 3
1 PhD in Psychology, Isfahan Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran. (Corresponding Author)
2 PhD Student in Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran.
3 Ma in Counseling, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده English

Introduction and purpose: Self-harming behaviors in adolescents pose a serious threat to their mental health; beyond intensifying negative emotions, these behaviors can establish a vicious cycle of maladaptive emotion regulation. This process impairs self-esteem, problem-solving abilities, and concentration, while also increasing vulnerability to suicidal ideation. According to this the present study was conducted to investigate the effectiveness of unified protocol for transdiagnostic treatment on Psychological Tolerance and Cognitive-Attentional Syndrome in Adolescent Girls with Self- Harm Behaviors.
Methodology: The current study was a semi-experimental application with a pre-test-post-test design with a control group and a two-month follow-up period. The statistical population consisted of adolescent girls with self-harming behaviors who visited the counseling center of the General Directorate of Education in Isfahan Province during the 2024–2025 academic year. In this study, 32 adolescent girls with self-harming behaviors were selected using purposive sampling and randomly assigned to either an experimental group or a control group (16 participants in the experimental group and 16 in the control group). The adolescents in the experimental group received the unified protocol for transdiagnostic treatment during five weeks in ten 75-minute sessions. In this study, the Self-Harm Behavior Questionnaire (SHBQ), the Psychological Tolerance Questionnaire (PTQ), and the Cognitive-Attentional Syndrome Questionnaire (CASQ) were used. were used in the present study. The data were analyzed through mixed ANOVA and Bonferroni post hoc test via SPSS23 software.
Findings: The results showed that unified protocol for transdiagnostic treatment has significant effect on psychological tolerance (P < 0.0001) and the cognitive-attentional syndrome (P < 0.0001) in adolescent girls with self-harming behaviors. These results remained stable during the two-month follow-up period.
Conclusion: Based on the research findings, an unified protocol for transdiagnostic treatment by targeting the shared mechanisms underlying emotional disorders has helped adolescents with self-harming behaviors to increase their psychological tolerance for negative emotions. Consequently, instead of resorting to self-harm, they have adopted more adaptive emotion regulation strategies. Furthermore, the reduction in the Cognitive-Attentional Syndrome indicates that this intervention has successfully decreased self-focused attention and negative rumination in these adolescents. The persistence of these results at the two-month follow-up suggests that the effects of the unified protocol for transdiagnostic treatment extend beyond temporary improvement, leading to enduring changes in cognitive-emotional structures.

کلیدواژه‌ها English

Unified Protocol for Transdiagnostic Treatmentm
Psychological Tolerance
Cognitive-Attentional Syndrome
Self- Harm Behavior