اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کمال‌گرایی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه دارای اضطراب امتحان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران.

3 عضو هیئت علمی و استادیار گروه روان‌شناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.

4 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران.

چکیده

چکیده
مقدمه و هدف: اضطراب امتحان علاوه بر ایجاد مشکل در فرایند تحصیلی دانش‌آموزان، می‌تواند فرایند شناختی و هیجانی آنها را نیز متاثر سازد که ضروری است با بکارگیری درمان‌های روان‌شناختی مناسب نسبت به کاهش این آسیب‌ها اقدام شود. بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کمال‌گرایی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه دارای اضطراب امتحانانجام گرفت.
مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه دارای اضطراب امتحان شهر شهرکرد در سال تحصیلی 98-1397 بود. در این پژوهش تعداد 30 دانش‌آموز دختر دارای اضطراب امتحان با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه­های آزمایش و گواه گمارده شدند (هر گروه 15 دانش‌آموز). گروه آزمایش مداخله درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (هیز و همکاران، 2004) را طی دو و نیم ماه در 10 جلسه 75 دقیقه‌ای دریافت نمودند. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه انعطاف‌پذیری روان‌شناختی (دنیس و وندروال، 2010) و پرسشنامه کمال‌گرایی (هیل و همکاران، 2004) بود. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کمال‌گرایی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه دارای اضطراب امتحانتأثیر معنادار دارد (p <0/001).
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان چنین نتیجه گرفت که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با بهره‌گیری از تکنیک‌های ذهنی و گسلش شناختی، تصریح ارزش‌ها و عمل متعهدانه می‌تواند به عنوان یک درمان کارآمد جهت بهبود انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کاهش اجتناب شناختی دانش‌آموزان دارای اضطراب امتحان مورد استفاده گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of Act on The Psychological Flexibility and Perfectionism in Second high School Female Students with Exam Anxiety

نویسندگان [English]

  • Masomeh Mardani garmdareh 1
  • Ahmad Ghazanfari 2
  • Reza Ahmadi 3
  • Tayebeh Sharifi 4
1 PhD Student in General Psychology, Islamic Azad University, Shahrekord Branch, Shahrekord, Iran.
2 Department of Psychology-Human science Faculty- Islamic Azad University Branch Shahrekord-Sahrekord-Iran
3 Faculty member and assistant professor of psychology, Shahrekord branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran.
4 Associate Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University, Shahrekord Branch, Shahrekord, Iran.
چکیده [English]

Abstract
Introduction and purpose: exam anxiety influences the students’ cognitive and emotional process besides making problem in their educational process that applying appropriate psychological therapies is a necessity in decreasing these damages. therefore the objective of the present study was to investigate the effectiveness of ACT on the psychological flexibility and perfectionism in second high school female students with exam anxiety.
Material and Methods: the present study was experimental with pretest, posttest and control group design and a two-month follow-up stage. The statistical population included second high school female students with exam anxiety in the city of Shahrekord in academic year 2018-19. 30 students with exam anxiety were selected though clustered random sampling method and they were randomly replaced into experimental and control groups (each group of 15). The experimental group received ACT intervention (Heyz et.al. 2004) in ten seventy-five-minute sessions during two and half months. The applied questionnaires in this study included psychological flexibility questionnaire (Denis and Wanderwall, 2010) and perfectionism questionnaire (Mill, et.al, 2004). The data from the study were analyzed through repeated measurement ANOVA.
Findings: the results showed that ACT has significant effect on the psychological flexibility and perfectionism in second high school female students with exam anxiety (p < 0.001).
Conclusion: according to the findings of the present study it can be concluded that ACT can be applied as an efficient therapy to improve psychological flexibility and the decrease of cognitive avoidance in the students with exam anxiety through employing mental techniques and cognitive defusion, stipulating values and committed action.

کلیدواژه‌ها [English]

  • exam anxiety
  • psychological flexibility
  • ACT
  • Perfectionism