اثربخشی ذهن‌آگاهی بر تورش توجه به مواد غذایی و تصویر بدنی افراد دارای اضافه وزن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران.

3 استادیار گروه روان‌شناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران.

10.22038/mjms.2021.57569.3356

چکیده

مقدمه و هدف: اضافه وزن و چاقی می‌تواند منجر به بروز آسیب‌های روان‌شناختی و هیجانی برای افراد شود. بر همین اساس هدف از مطالعه حاضر بررسی اثربخشی مداخله ذهن‌آگاهی بر میزان تورش توجه به مواد غذایی و تصویر بدنی در افراد دارای اضافه وزن بود.
روش کار: روش پژوهش این مطالعه شبه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون پس آزمون با گروه کنترل با دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل افراد دارای اضافه وزن با شاخص توده بدنی بالاتر از 25 مراجعه کننده به مراکز مرتبط با مدیریت کنترل وزن در شهر مشهد در سال 1397 بود که با روش نمونه گیری هدفمند و با توجه به ملاک‌های ورود و خروج، 36 آزمودنی از بین آنان انتخاب و در دو گروه آزمایشی و کنترل به شیوه انتصاب تصادفی شرکت کردند. ابزار سنجش آزمودنی‌ها آزمون کامپیوتری استروپ هیجانی غذا برای سنجش تورش توجه به مواد غذایی و پرسشنامه تصویر بدنی (براون و همکاران، 1990) برای سنجش نگرش فرد به تصویر بدن خود بود که در سه مرحله پیش و پس از مداخله هشت هفته‌ای ذهن‌آگاهی و پیگیری سه ماه پس از پایان مداخله بر روی آزمودنی‌ها انجام شد.
یافته‌ها: نتیجه تجزیه تحلیل داده‌ها نشان دهنده تفاوت معنادار میزان زمان واکنش آزمودنی‌ها به آزمون استروپ هیجانی غذا و نمرات بدست آمده از پرسشنامه تصویر بدنی در دو گروه بود که اثر بخشی معنادار روش مداخله ذهن‌آگاهی بر میزان تورش توجه به مواد غذایی و تصویر بدنی در افراد دارای اضافه وزن را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Efficacy of Mindfulness on the Food-Related Attention Bias and the Body Image in the Overweight People

نویسندگان [English]

  • mostafa daryadar 1
  • mohammad mohammadi pour 2
  • mahmod jajarmi 3
1 Department of Psychology, Bojnourd Branch, Islamic Azad University, Bojnourd, Iran.
2 Associate Professor, Department of Psychology, Quchan Branch, Islamic Azad University, Quchan, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Psychology, Bojnourd Branch, Islamic Azad University, Bojnourd, Iran.
چکیده [English]

Introduction and purpose: Overweight and obesity can lead to psychological and emotional damages in the people. Therefore, the purpose of the present study was to investigate the efficacy of mindfulness on the food-related attention bias and the body image in the overweight people.
Mythology: The research method of the present study was quasi-experimental with pretest, posttest, control group and three-month follow-up period. The statistical population of the study included the overweight people with above-25 BMI who referred to the body weight control centers in the city of Mashhad in 2019 and were selected through purposive sampling method; 36 subjects were selected from them according to inclusion and exclusion criteria and they were randomly accommodated into experimental and control groups. The instrument to assess the subjects included the computerized test of food emotional stroop to assess food-related attention bias and body image questionnaire (Brown et.al, 1990) to assess the persons’ attitude toward his/her body image which was administered in three stages before and after eight-week intervention of mindfulness and three-month follow-up after finishing the intervention on the subjects. The data analysis of the study was conducted through repeated measurement ANOVA.
Findings: The result of data analysis showed the significant difference between the subjects’ reaction time to the food emotional stroop test and the gotten scores from the body image questionnaire in two groups and it proves significant efficacy of mindfulness intervention method on the degree of food-related attention bias and the body image in the overweight people.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mindfulness
  • attention bias
  • Body image
  • Overweight